Interview met Sander Pommé van Humankind over duurzame inkoop: “Wat je een kind in Nederland gunt, gun je een kind in India ook”

Voor Sander Pommé, directeur Zuid-Nederland bij Humankind, was juist die paradox de reden voor Humankind om aan te sluiten bij het samenwerkingsverband: “Kinderen zijn kinderen. Zodra je de woorden kinderopvang en kinderarbeid in één zin hoort, weet je dat je iets moet doen. Wat je een kind in Nederland gunt, gun je een kind in India of Peru ook.” Met de recente toekenning van een subsidie kan de coalitie haar werk verdiepen en verbreden, een belangrijk moment om stil te staan bij waarom dit onderwerp zó urgent is.

“Zodra je de woorden kinderopvang en kinderarbeid in één zin hoort, weet je dat je iets moet doen.”

De confrontatie met de praktijk
De eerste fase van het project draaide vooral om bewustwording: welke producten vormen risico’s, en hoe zichtbaar zijn die risico’s eigenlijk? Bij de inkoop van voedsel en materialen die dagelijks in kinderopvangorganisaties worden gebruikt – zoals tropisch fruit en houten meubels of speelgoed – bestaan risico’s op kinderarbeid binnen internationale productieketens. “Als je eenmaal weet dat een kind misschien heeft gewerkt aan iets dat wij dagelijks gebruiken, kun je niet meer wegkijken.”

Tegelijkertijd is acuut stoppen met inkopen geen oplossing. “Dat zou gezinnen in productielanden juist kunnen schaden omdat dan hun inkomen wegvalt. Je moet zorgvuldig en structureel werken aan een betere keten.”

Nieuwe toekenning subsidie, nieuwe stap: van inzicht naar actie
Onlangs heeft de coalitie fase A van de subsidie goedgekeurd gekregen door de RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.) Hiermee is de weg vrij om aan fase B te beginnen. Dankzij deze toegekende subsidie richt de coalitie zich nu op concrete beleidsontwikkeling. Er wordt een sectorbrede code of conduct beschikbaar gesteld en een duidelijk proces voor inkoop en leveranciersbeoordeling. “Een keurmerk alleen is niet genoeg”, zegt Sander. Ook met een keurmerk kan alsnog sprake zijn van greenwashing. “We willen echt kunnen aantonen dat een product verantwoord tot stand is gekomen, zoals een bewezen proof of record waarop je kunt laten zien hoe je hiermee omgaat.”

Naast tropisch fruit ligt de focus nu ook op houten meubels en speelgoed. Ook leveranciers sluiten zich actief aan. “Zij zien dat dit de richting is waarin de sector beweegt.”

“We willen echt kunnen aantonen dat een product verantwoord tot stand is gekomen.”

Samenwerking als kracht
De intrinsieke motivatie binnen de coalitie valt Sander het meest op. “Iedereen deelt kennis omdat we hetzelfde willen: goed doen voor kinderen, hier én daar.” Binnen een groot aantal kinderopvangorganisaties leidde het project tot meer bewustzijn in de bedrijfsvoering. “Ook bij Humankind stellen we veel vaker de vraag: hoe zit het met mensenrechten in de keten?”

Naar de praktijk: het echte gesprek
Waar Sander het meeste naar uitkijkt, is dan ook de slag maken naar de praktijk. “Het is leuk op papier, maar veel beter is het nog als we middelen kunnen maken, zoals een concrete toolbox, waar je als organisatie mee aan de slag kunt. Het gezamenlijke werk helpt organisaties vooruit te lopen op Europese due-diligence wetgeving. “Door tools en kennis te delen, maken we het voor iedereen haalbaar, ook voor kleine organisaties. Dat is echt winst. Dan is het ook makkelijker om als organisatie in gesprek te gaan met leveranciers over herkomst en risico’s. Zodra we merken dat iets níet klopt en we daarnaar handelen, maken we impact.”

Een kwestie van principe
Dit onderwerp sluit naadloos aan bij de ambitie van de sectorale coalitie voor een kinderarbeid vrije productieketen. Ook Humankind wil bijdragen aan een betere wereld. “Wij geloven dat kinderen die optimaal tot bloei komen, uitgroeien tot wereldverbeteraars. Daarom is ons uitgangspunt respect voor autonomie van kinderen en krijgen zij van ons vertrouwen en ruimte om zelf mee te denken en oplossingen te zoeken voor maatschappelijke uitdagingen. Zo werken we samen aan een wereld met gelijke kansen voor ieder kind. Dat begint bij onszelf: volwassenen die laten zien wat verantwoordelijkheid nemen betekent. Je kunt niet uitleggen dat een product goedkoop mag zijn omdat een kind ervoor heeft gewerkt. Dat is ondenkbaar.”

Voor andere organisaties die een soortgelijk traject overwegen, is de tip om vooral klein te beginnen, goed te plannen en niet bang te zijn om aanpassingen te maken waar nodig. “Kijk eerst binnen je eigen organisatie: waar kun je direct verbeteringen doorvoeren? Ga ook in gesprek met leveranciers, en stel de waarom vraag. Deel ook kennis en wees niet bang om fouten toe te geven. Samenwerken met andere organisaties en gebruikmaken van bestaande keurmerken kan veel opleveren, maar echte verandering vraagt actieve betrokkenheid en doorzettingsvermogen.”