24 augustus 2026

Asbest in speelzand blijft onwenselijk: advies aan kinderopvangorganisaties blijft gelden

Foto: Markus Spiske

BK krijgt nog regelmatig vragen van leden over het gebruik van speelzand naar aanleiding van de eerdere berichtgeving over asbest. Daarom brengen we ons advies opnieuw onder de aandacht: gebruik geen speelzand en voer eerder afgedekt of ingepakt speelzand af.

Het RIVM concludeerde eerder dit jaar dat de kans op gezondheidseffecten door asbest in speelzand voor kinderen en medewerkers heel klein is. Tegelijkertijd benadrukt het RIVM dat asbest in (decoratief) binnenspeelzand altijd onwenselijk is en dat blootstelling zoveel mogelijk moet worden voorkomen.

Voor BK is er daarom geen aanleiding om het eerdere advies aan te passen. Wij adviseren kinderopvangorganisaties nog steeds om geen speelzand te gebruiken en eerder afgedekt of ingepakt speelzand af te voeren. Zo wordt onnodige blootstelling voorkomen.

Wat kun je gebruiken als alternatief?
Kinderen laten voelen, scheppen, vullen, kneden en ontdekken kan natuurlijk ook met andere materialen. Denk bijvoorbeeld aan:

  • water, voor scheppen, schenken, vullen en experimenteren;
  • klei of ander boetseermateriaal, voor kneden, vormen en de fijne motoriek;
  • droge materialen zoals rijst, macaroni, maïs of linzen, bijvoorbeeld voor schep-, voel- en sorteerspel;
  • natuurlijke materialen, zoals bladeren, takjes, stenen of dennenappels, voor ontdekken, sorteren en fantasiespel;
  • andere sensorische speelmaterialen, die speciaal zijn ontwikkeld voor kinderen.

Kies altijd materialen die passen bij de leeftijd en ontwikkeling van de kinderen. Houd daarbij rekening met mogelijke risico’s, zoals verstikking of allergieën, en neem dit mee in het veiligheids- en gezondheidsbeleid van de locatie.

Speelzand afvoeren
Wil je eerder gebruikt speelzand afvoeren? Neem dan contact op met de lokale afvalinzamelaar of Omgevingsdienst om te vragen hoe en waar je het zand kunt afleveren. Houd het zand tot die tijd dubbel verpakt in plastic.

Professionele sanering van groepsruimtes is volgens het RIVM niet nodig wanneer het speelzand is verwijderd en de ruimtes zijn geventileerd en nat gereinigd.

Kortom: het eerdere advies van BK blijft ongewijzigd. Gebruik geen speelzand en voer eerder afgedekt of ingepakt speelzand op de juiste manier af.

Meer informatie over het onderzoek en de gezondheidsrisico’s is te vinden bij het RIVM. Ook de NVWA heeft informatie gepubliceerd over het onderzoek naar speelzand.