9 november 2026

Raad van State biedt aanknopingspunten voor verdere uitwerking financiering kinderopvang

Foto: Annie Spratt

De Raad van State heeft op 9 november zijn advies gepubliceerd over het wetsvoorstel Financiering kinderopvang. De Raad onderschrijft de richting van directe financiering, maar plaatst belangrijke kanttekeningen bij de uitwerking. Ook wijst de Raad op andere financieringsvormen waarbij de Europese staatssteunregels, en daarmee de DAEB-regels, mogelijk niet aan de orde hoeven te zijn. Brancheorganisatie Kinderopvang (BK) ziet hierin een waardevol aanknopingspunt om samen met het kabinet te onderzoeken hoe de doelen van het nieuwe financieringsstelsel het beste kunnen worden bereikt.

Samen werken aan een passend financieringsstelsel 
BK deelt de ambitie van het kabinet om kinderopvang eenvoudiger, betaalbaarder en zekerder te maken voor ouders. Ook wij willen voorkomen dat ouders te maken krijgen met hoge terugvorderingen en financiële onzekerheid.

De Raad van State vraagt in zijn advies aandacht voor de toegankelijkheid van kinderopvang voor gezinnen met lagere inkomens, de uitvoerbaarheid en de gevolgen van de voorgestelde DAEB-systematiek voor kinderopvangorganisaties.

De Raad wijst erop dat een andere inrichting van de financiering de behoefte aan correcties achteraf en de administratieve lasten voor kinderopvangorganisaties kan verminderen. Ook benoemt hij dat bij andere financieringsvormen, zoals inkoop of bekostiging, staatssteunregels en daarmee de DAEB-regels mogelijk niet aan de orde hoeven te zijn.

Daarnaast adviseert de Raad van State om met de Europese Commissie te overleggen over de ruimte voor een meer op maat gesneden regeling die voldoet aan de Europese regels.
Voor BK biedt dit advies aanleiding om samen met het kabinet te verkennen welke mogelijkheden er zijn om de doelen van het nieuwe stelsel te realiseren. Daarbij vinden wij het belangrijk om niet alleen naar de praktische invulling van de voorgestelde DAEB te kijken, maar ook naar andere financieringsvormen die mogelijk beter aansluiten bij de kinderopvangsector.

 

Aandacht voor toegankelijkheid, kindontwikkeling en arbeidsparticipatie 
De Raad van State plaatst ook kanttekeningen bij de toegankelijkheid van kinderopvang en de verhouding tussen de hoge kosten van het wetsvoorstel en de verwachte maatschappelijke opbrengsten.

De voorgestelde financiering vraagt om aanzienlijke extra overheidsuitgaven, terwijl het verwachte effect op de arbeidsparticipatie beperkt is. Tegelijkertijd vraagt de Raad meer aandacht voor de bijdrage die kinderopvang kan leveren aan de ontwikkeling van kinderen en het verminderen van kansenongelijkheid.

Ook de beschikbaarheid van kinderopvang verdient aandacht. De verwachte toename van de vraag kan ertoe leiden dat juist gezinnen met lagere inkomens moeilijker toegang krijgen tot opvang.

BK vindt het belangrijk dat kinderopvang niet alleen betaalbaar is, maar ook daadwerkelijk beschikbaar blijft voor alle gezinnen. Dat vraagt om voldoende opvangplaatsen en een financieringsstelsel dat ruimte laat voor investeringen in kwaliteit en capaciteit.

BK heeft ideeën om de maatschappelijke doelen van het nieuwe stelsel te bereiken tegen lagere maatschappelijke kosten. Daarbij gaat het om meer zekerheid voor ouders, toegankelijke kinderopvang, ruimte voor groei van het aanbod en een doelmatige inzet van publieke middelen.

 

Wat betekent het advies voor het vervolg? 
De Raad van State adviseert het kabinet rekening te houden met zijn opmerkingen voordat het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer wordt ingediend.

Het advies betekent dus niet dat het wetsvoorstel wordt afgewezen, maar vraagt wel om aandacht voor verschillende belangrijke onderdelen van de voorgestelde uitwerking.

Het is aan het kabinet om te bepalen hoe het advies wordt verwerkt in het wetsvoorstel.

 

Wat doet BK met dit advies? 
BK heeft eerder zorgen geuit over de juridische onderbouwing en de gevolgen van de voorgestelde DAEB-systematiek, de uitvoerbaarheid en de toegankelijkheid van kinderopvang.

Het advies van de Raad van State biedt aanknopingspunten om deze onderwerpen verder te bespreken.

BK wil de mogelijkheden die de Raad van State benoemt graag samen met het ministerie verkennen. Daarbij staat voorop dat we gezamenlijk werken aan een financieringsstelsel dat ouders zekerheid biedt, goed uitvoerbaar is en ruimte laat voor kwalitatief goede en toegankelijke kinderopvang.

We willen daarbij ook kijken hoe de doelen op het gebied van kindontwikkeling en arbeidsparticipatie beter kunnen worden bereikt, met een doelmatige inzet van publieke middelen en ruimte voor groei van het kinderopvangaanbod.

We analyseren het advies verder, brengen onze ideeën, kennis en praktijkervaring in bij de gesprekken met het ministerie en volgen hoe het kabinet de opmerkingen van de Raad van State verwerkt.

Uiteraard houden we je op de hoogte van de verdere ontwikkelingen.

 

Meer informatie: Lees het advies van de Raad van State over de Wet financiering kinderopvang.